IEC 60044-2/1997-02 – Clause 2.1.14

Standard Doğruluk Sınıfları
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 11.1.1
Ölçü akım transformatörleri için bu değerler aşağıdaki gibi tanımlanmıştır.
0.1 – 0.2 – 0.5 – 1.0 – 3.0 – 5.0
Ölçü Akım Transformatörlerinde Akım Hatası ve Faz Kayması
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 11.2
Doğruluk sınıfı, 0.1 – 0.2 – 0.5 – 1.0 olan akım transformatörlerinde, anma frekansında
akım yanılgısı ve faz kayması, sekonder anma yükünün %25’ i ve %100’ ünde iken
Tablo 8’ de verilen değerleri aşmamalıdır.

Tablo 8

0.2S ve 0.5S sınıfları olarak tanımlanan ve özel kullanımlarda 50mA….6A arası, yani anma
akımının %1’ i ile %120’ si olarak sekonder anma akımı 5A olan ölçü transformatörlerinin
anma frekansında ve anma yükünün %25’ i ile %100’ ünde akım yanılgısı ve faz kayması
değerleri Tablo 9’ da verilen değerleri aşmamalıdır.

Tablo 9

Ölçü akım transformatörlerinin deneylerinde kullanılan sekonder yükün değeri 5VA’ e eşit veya daha büyük olduğunda güç katsayısı 0.8 endüktif olmalı; yük 5VA’ den küçük olduğunda güç katsayısı 1’ e eşit olmalıdır. Deney yükü hiç bir zaman 1VA’ den küçük olmamalıdır.

Tablo 10

Kaynak Alce

- Seri numarası veya tip tanımı, mümkünse her ikisi
- Primer ve sekonder anma akımları örnek; Kn = Ipn / Isn 100/5A gibi
- Anma frekansı örnek; 50Hz gibi
- Çıkış anma gücü ve onunla bağımlı hassasiyet sınıfı
Bunlarla ilgili ilave bilgiler ise,
Örneğin hassasiyet sınıfı, ölçü emniyet faktörü, bunlarla ilgili anma çıkış gücü ile
beraber aşağıdaki gibi,
Örnek: 15VA – Sınıfı: 0.5 FS10 belirtilecek,
ayrıca, akım transformatörünün akım ölçme sahasının genişletilmiş olması halinde;
%120In – %150In veya %200In ÅŸeklinde belirtilecektir.
Örnek: 15VA – sınıf:0.5 – FS10 – Ext %150 şeklinde belirtilecektir.
Not: 1
- Anma etiketinde çıkış gücü ve hassasiyet sınıfı ile ilgili çeşitli kombinasyonları
belirtecek bilgiler, örnek: 15VA – sınıf:0.5 / 30VA – sınıf:1.0
ve hatta standard içinde olmayan veriler olması halinde;
örnek: 15VA – sınıf:1.0 / 7VA – sınıf:0.5
gibi bilgiler iÅŸaretlenebilir.
Koruma transformatörlerinde ise normal olarak,
Örnek: 30VA – sınıfı:5P 10
örneğinde olduğu gibi, çıkış anma gücü ve bununla ilgili limit faktörlü akımdaki
hassasiyet anma değeri, sonra P harfini takiben limit akım faktörü belirtilecektir.
Ek bilgi kombinasyonlarının belirlenmesi halinde örneğin aşağıdaki şekilde,
15VA – sınıf:0.5 veya 15VA – sınıf:1
30VA – sınıf:1 veya 15VA sınıf:1 ext.%150
30VA sınıf:5P 10 veya 15VA – Sınıf:5P 20
gibi veriler iÅŸaretlenebilir.
Not: 2
- Aynı sekonder sargının iki ayrı değerde sınıflandırılmış olması halinde,
15VA – sınıf:0.5 30VA – sınıf:1 gibi de işaretlenebilir.
- Cihazların çalışabileceği en yüksek gerilim (Örnek 1.2 veya 36kV)
- İzolasyon anma seviyeleri (Örnek 70/170kV gibi)
- veya kombine olarak (Örnek: 36/70/170kV gibi)
Bütün anma bilgileri silinmez ve kolayca okunabilecek şekilde yazılmalıdır. Bütün
bunlara ek olarak yer kalmış ise, aşağıdaki bilgilerinde verilmesinde fayda vardır.
- Termik anma akımı, Ith 2.5 katından farklı ise, dinamik anma akımı, Idyn
Örnek: Ith:13kA veya 13/40kA gibi)
- İzolasyon sınıfı A’ dan farklı ise bildirilmelidir.
Eğer, akım transformatöründe çeşitli izolasyon sınıflı malzemeler kullanılması halinde,
bilhassa sargılarda limit ısınmada buna dayanacak izole malzeme sınıfı belirtilmelidir.
- İki sekonder sargının olması halinde, her sargı için ona tekabül eden terminaller belirtilecektir.

oranı 3’ den ve sıfır bileşen direncinin pozitif bileşen reaktansına oranı 1’ den küçük ise,
bu koşul yaklaşık olarak yerine getirilmiş sayılır.
- Belirli bir yerde nötrü etkin olarak topraklanmış üç fazlı şebeke, bu yerdeki topraklama
katsayısı 1.4’ ü geçmeyen şebekedir.

Akım Transformatörleri (IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.19)
Gerilim Transformatörleri (IEC 60044-2/1997-02 – Clause 2.1.21)

Kaynak: Alce Elektrik

çıkması hallerindeki geçici gerilim değişmeleri hariç) meydana gelebilen gerilimin
en büyük etken değeridir.

Akım Transformatörleri (IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.16)
Gerilim Transformatörleri (IEC 60044-2/1997-02 – Clause 2.1.18)

Kaynak :Alce Elektrik

Türkiye’ de Uluslararası
Akım Transformatörleri Standardı TS 620/1978 IEC 60044-1/1996-12
Gerilim Transformatörleri Standardı TS 718/1978 IEC 60044-2/1997-02
olarak belirlenmiÅŸtir.
Ölçü transformatörleri besledikleri cihazların amacına göre;
- Koruma akım ve gerilim transformatörleri
- Ölçü akım ve gerilim transformatörleri
Kullanılma yerlerine göre;
- Bina içi (Dahili tip)
- Bina dışı (Harici tip)
İzolasyon cinslerine göre;
- Katı izoleli
- Sıvı izole içine daldırılmış
olmak üzere ikili sınıflara ayrılırlar.
Ana izolasyon malzemesi olarak;
- YaÄŸ
- Dökme reçine
- Silikon
- Porselen
- Termoplastik veya duroplastik
- Sıvı, gaz ve katı malzemeler ka
rışık karma izolasyon kullanılmaktadır.
Genelde Avrupa’ da AG’ de termoplastik, OG’ de ise dökme reçine olarak Epoxy (EP-Reçine)
ve Poliüretan (PU Reçine) reçineler kullanılmakta, sıvı izole içine daldırılmış veya porselen
ana izolasyonlu ölçü transformatörleri imalatı giderek azalmaktadır.

Kaynak: Alce Elektrik