Koruma Akım Transformatörlerinin Yanılgı Limitleri
Pazartesi, 30 Mar 2009
Anma frekansı ve anma yükü ile yüklenmiş akım transformatöründe akım yanılgısı ve
faz kayması ile bileşik hata Tablo 11’ de verilen değerleri aşmamalıdır.
Tablo 11. Koruma akım transformatörleri yanılgı limitleri
Genelde herhangi bir transformatörün, sekonderi açık olarak primeri harmonisiz
sinüsoidal bir gerilim kaynağı ile beslenmesi durumunda, transformatörün
doymaya girmediği ve manyetik akım ile, “
Şekil12 ve Şekil13
Yukarıdaki açıklamada görüldüğü üzere, akım transformatörünün primer sargısından
harmonisiz sinüsoidal bir akım geçirilmesi halinde, sekonder akımın, transformatörün
doymaya girmesi halinde, sinüsoidal olmayıp, 1. harmoni akımı yanında diğer harmoni
akımlarınıda içeren akımlardan da oluştuğu görülür.
Yani akım transformatörü, doyma halinde sekonder harmoni akımları üreten bir kaynak
durumuna geçmektedir.
Koruma amaçlı akım transformatörlerinde, akımın limit değerleri bölgesinde bu 1. harmoni
dışı akımların eff. değeri, 1. harmoni eff. değeri yanında büyük değere ulaşarak, özellikle
koruma rölelerinin ayarında büyük problemler yaratabilirler.
Bu nedenle koruma akım transformatörlerinin bileşik yanılgısının bilinmesi ve belirtilmesi,
koruma röleleri için çok önemli bir veri olmaktadır.
Akım transformatörünün, primer sargısından sadece 1. harmoniden meydana gelmiş ve
sekonder akıma dönüştürülmüş I”p akımı geçirildiğinde, harmonili sekonder akımı Is ve
ikaz akımı ise 1. harmoni yanında harmoni akımlarını da içeren Iikaz akımından meydana
gelir. Burada; → →
I”p – Iikaz = Is ‘ dir (momentan olarak).
Bu bileşik yanılgı, direkt ve endirekt metodlar ile ölçülebilir.
Şekil14
Şekil15
