Akım Transformatörleri Hakkında Tanımlamalar 2
Pazar, 29 Mar 2009
Akım Trafoları ile ilgili kullanılan türkçe ve ingilizce tanımların ikinci bölümü
tr= Akım Hatası
en= current error
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.10
Bir transformatörün, akım ölçülmesine dahil ettiği ve gerçek dönüştürme oranının
anma dönüştürme oranına eşit olmamasından kaynaklanan hatadır.
K x Is – Ip
ε = ———————- x 100%
Ip
Burada;
K = Anma dönüştürme oranı
Ip = Reel primer akım
Is = Ip akımının geçmesi anında ölçülen sekonder akımıdır
tr= Faz Kayması – Hata Açısı
en= phase displacement
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.11
İdeal bir transformatörde, primer ve sekonder akımların pozitif yönü, fark sıfır olacak
şekilde seçildiğinde, primer ve sekonder akımlar arasındaki faz farkıdır.
Sekonder akım primer akımın önünde ise, bu açı pozitif olarak ifade edilir. Açı hatası,
santiradyan veya dakika olarak tanımlanır
tr= Yük
en= burden
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.13
Sekonder devrenin empedansıdır.
Yük genel olarak sekonder devrenin, belirli bir güç katsayısında anma sekonder
akımında yutmuş olduğu görünen güç (VA) olarak ifade edilir.
tr= Anma Yükü
en= rated burden
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.14
Yükün, bir standardın doğruluk şartlarının dayandırıldığı değeridir.
tr= Anma Gücü
en= rated output
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.15
Ölçü transformatörünün anma sekonder akımında ve anma yükü buna bağlı iken
sekonder devreye sağlaması amaçlanan belirli bir güç katsayısındaki görünen
güç değeridir.
Standard anma gücü değerleri aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:
1.25 – 2.5 – 3.75 – 5 – 10 – 15 – 30VA
tr= Kısa Süre Anma Termik Akımı (Ith)
en= rated short time thermal current
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.27
Bir transformatörün, belirli bir kısa süre boyunca, sekonder sargısı kısa devre edilmiş
olarak zararlı etkilere uğramadan dayanabileceği en büyük primer akım değeridir.
Kısa devre akımının 1s.’ den farklı geçebilecek süresi için (max. 5s); aşağıdaki eşitlik
kullanılır.
Ith
It = ————-
√t
Örnek;
Ith = 100xIn 100
t = 4s için I4 = ——– x In = 50xIn ‘dir.
√4
tr= Dinamik Anma Akımı (Idyn)
en= rated dynamic current
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.28 rated dynamic current
Bir transformatörün, sekonder sargısı kısa devre edildiğinde elektromanyetik
kuvvetlerden kaynaklanan elektriksel ya da mekanik hasara uğramadan
dayanabileceği, primer akımın en büyük tepe değeridir.
Belirtilmediği taktirde;
Idyn≈2.5 x Ith alınır.
tr= Sürekli Termik Anma Akımı
en= rated continuous thermal current
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.29
Sekonder sargısı anma yüküne bağlı iken, sıcaklık artışı öngörülen değerleri aşmadan
primer sargıdan sürekli olarak geçmesine müsaade edilebilen akımın değeridir.
tr= Uyarma Akımı
en= exciting current
IEC 60044-1/1996-12 – Clause 2.1.30
Primer sargı ve bütün öbür sargılar açık devre konumunda iken, sekonder bağlantı
uçlarına anma frekanslı, sinüs biçimli bir gerilim uygulandığında, bir akım
transformatörünün sekonder sargısının çektiği akımın etken değeridir
